Wat als je partner niet wil praten? Niet mee wil naar therapie? Niet ‘aan zichzelf wil werken’?
Moet jij dan ook maar wachten? Stilhouden? Je frustratie inslikken?

Nee.
Soms begint de beweging met één persoon. En dat is niet zwak. Dat is kracht.

Wachten tot de ander in beweging komt

Veel mensen die ik spreek, zitten in deze spagaat: “Ik wil dingen veranderen, maar mijn partner staat er niet voor open.”
Ze voelen zich machteloos. Eenzaam. Alsof hun verlangen naar verdieping iets is wat ze moeten onderdrukken, uit angst om ‘de ander te forceren’.

Maar relaties veranderen niet alleen door gezamenlijke gesprekken of afspraken. Ze veranderen ook als één van beiden iets anders gaat doen. Iets nieuws. Iets bewusts.

Zoals psychotherapeut Esther Perel zegt:

“Change happens when one person changes the dance.”
(Perel, 2017)

Waarom ‘samen’ soms juist tegenhoudt

Het idee dat persoonlijke ontwikkeling altijd in tweetallen moet, is een romantisch, maar onrealistisch ideaal. In de praktijk groeien mensen vaak asynchroon. De één loopt voorop, de ander hobbelt achteraan—of blijft even stilstaan.

Dat is niet per se een probleem. Het wordt pas een probleem als jij jouw eigen groei gaat onderdrukken, uit loyaliteit aan de stilstand van de ander.

“Ik zeg het maar niet meer, want hij wil het er toch niet over hebben.”
“Ik wil wel leren communiceren, maar dat lukt niet als hij het niet doet.”
“Ik wil veranderen, maar wat heeft het voor zin als hij blijft zoals hij is?”

Zulke gedachten houden je gevangen in afhankelijkheid. En ze vergeten één belangrijk feit: jouw gedrag heeft invloed. Altijd.

In mijn blog over loslaten schreef ik al: als jij een patroon doorbreekt, kan de relatie niet precies hetzelfde blijven.

Hoe individuele groei de relatie verdiept

Stel: jij leert om je grenzen eerder aan te geven. Niet vanuit boosheid, maar vanuit helderheid.
Of: je stopt met verwijten maken en begint je échte behoefte te verwoorden.
Of: je gaat aan de slag met je eigen hechtingspatronen en leert beter omgaan met nabijheid en afstand.

Dat is geen therapie voor twee.
Dat is innerlijk werk dat uitstraalt naar de ander. Zonder pushen, zonder eisen, zonder voorwaarden.

De onderzoeker Harriet Lerner noemt dit the dance of differentiation: hoe jij je plek inneemt, zonder de verbinding te verliezen (Lerner, 2004).

En precies daarin zit de sleutel: groeien met jezelf als uitgangspunt, niet als protest of poging om de ander te veranderen.

Wat kun je doen als je ‘alleen’ wilt groeien?

1. Herken je eigen patroon
   Waar wacht jij op? Wat houd je in? En wat wil er eigenlijk in beweging komen?
2. Laat de uitkomst los
   Groei is niet manipulatie. Je doet het voor jezelf. Misschien verandert je partner mee—misschien niet. Maar jij bent in elk geval niet langer afhankelijk van zijn of haar tempo.
3. Maak ruimte voor jezelf
   Volg een training, lees boeken, zoek begeleiding. Zoals in mijn training over communicatie in je relatie, die juist inzet op jouw invloed en autonomie.

Zoals Brené Brown zegt:

“You either walk inside your story and own it, or you stand outside your story and hustle for your worthiness.”
(Brown, 2012)

Samen, maar niet symmetrisch

Liefde is niet altijd gelijktijdig. Niet altijd synchroon. En dat hóeft ook niet.
De mythe van ‘we moeten het samen doen’ klinkt mooi, maar het is niet altijd waar.
Wat wél waar is: verandering is mogelijk als jij bereid bent te bewegen. Bekijk ook eens mijn zelfvertrouwen challenge en lees hoe je op een zachte manier meer zelfvertrouwen kunt ontwikkelen.

Durf jij die eerste stap te zetten?

Liefs,

Marjolein

Het bericht De mythe van ‘je moet het samen doen’ verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Triggers in relaties zijn onvermijdelijk. Maar de manier waarop je ermee omgaat, maakt het verschil tussen verwijdering en verdieping. Je hoeft niet in je oude patroon te schieten. Je kunt kiezen voor iets anders – als je het moment leert herkennen.

Waarom relaties zo makkelijk oude pijn aanraken

In je dagelijks leven kun je prima functioneren. Maar juist in je relatie komen je diepste, vaak onbewuste overtuigingen naar boven: Ik ben niet belangrijk. Ik word niet gehoord. Ik ben te veel. Deze overtuigingen zijn zelden bewust, maar ze sturen wél je gedrag.

De relatietherapeuten van het Gottman Institute spreken van een sliding door moment: een ogenschijnlijk klein moment waarin je de keuze hebt tussen je automatische reactie en een bewuste respons (Gottman & Gottman, 2015).

Om die keuze te kunnen maken, is het belangrijk dat je het moment van de trigger leert herkennen. En dat begint met drie simpele, maar krachtige stappen: Voel – Herken – Kies.

Het mini-framework: Voel – Herken – Kies

1. Voel wat er gebeurt

Het begint bij vertragen. Niet wegrennen van het ongemak, maar juist even stilstaan: Wat voel ik eigenlijk?
Is het irritatie? Verdriet? Schaamte? Achter een trigger zit altijd een emotionele laag die gehoord wil worden.

Tip: Leg je hand op je borst of buik. Adem diep in. Benoem zachtjes het gevoel, zonder oordeel.
Dit activeert het deel van je zenuwstelsel dat je helpt kalmeren (zie ook Porges’ polyvagaaltheorie).

2. Herken het patroon

Een trigger zegt vaak meer over jouw binnenwereld dan over het gedrag van je partner. Wat raakt dit moment aan? Is dit een bekend script?

Bijvoorbeeld:

• Je voelt je niet gehoord → je sluit je af → je partner voelt zich buitengesloten → hij trekt zich terug → jij voelt je nóg minder gehoord.
  En zo ben je beland in een reactieve cirkel.

Stel jezelf de vraag:

Wat geloof ik op dit moment over mezelf – of over mijn partner – dat dit gevoel zo sterk maakt?

Vaak zijn dit oude overtuigingen die je al lang met je meedraagt. In mijn training over communicatie in je relatie help ik je deze patronen concreet te herkennen én bespreekbaar te maken.

3. Kies hoe je wilt reageren

Nu komt het belangrijkste: je hebt een keuze. Niet altijd makkelijk – zeker niet als je geëmotioneerd bent – maar wel mogelijk.

Kun je delen wat je voelt, zonder verwijt?
Bijvoorbeeld:

“Ik merk dat ik me verdrietig voel omdat ik graag je aandacht wilde. Het raakt iets ouds in mij.”

Of kun je er even uit stappen, voordat je verder praat?

Je hoeft niet alles op te lossen. Soms is het al helend om niet automatisch te reageren, maar bewust te pauzeren. Zoals psycholoog Tara Brach zegt: between the stimulus and the response, there is a space. In that space is our power to choose (Brach, 2019).

Waarom deze kleine keuze groots is

Elke keer dat je niet direct reageert op je trigger, maar even voelt – herkent – kiest, breek je een oud patroon. Je herschrijft het script. Niet in één keer, maar elke bewuste reactie is een kleine overwinning op je automatische piloot.

En hoe vaker je dit doet, hoe veiliger het contact wordt. Niet omdat je nooit meer getriggerd wordt, maar omdat je leert elkaar op te vangen in plaats van te bevechten.

In mijn blog over emotionele verantwoordelijkheid leg ik uit waarom dit zo’n fundamentele verschuiving is in relaties: van herhalen naar helen.

Meer doen?

In mijn nieuwsbrief deel ik regelmatig inzichten, oefeningen en reflectievragen om je relatie te verdiepen—zonder jezelf te verliezen. Wil je leren hoe je ook in moeilijke momenten vanuit rust en verbinding kunt reageren? Dan is dit precies iets voor jou.

Liefs,

Marjolein

Het bericht Je partner triggert je – en dat is precies het moment van groei” verscheen eerst op 1 Step Coaching.

We doen het allemaal wel eens. Verwachten dat onze partner ons bevestigt, geruststelt, ons optilt. En natuurlijk: liefdevolle relaties mogen een veilige plek zijn. Maar als je telkens verlangt dat je partner jouw onzekerheid oplost, schuif je iets buiten jezelf wat eigenlijk van jou is.

De relatie als spiegel, niet als pleister

In een goede relatie mogen we ons gezien en geliefd voelen. Maar dat betekent niet dat het de taak van je partner is om jouw onzekerheden weg te nemen. Die ontstaan vaak veel eerder in je leven, en kunnen juist in een intieme relatie opnieuw getriggerd worden.

Psycholoog Sue Johnson, grondlegger van de EFT-therapie, noemt dit het raakte punt: een oud pijnpunt dat opnieuw wordt aangeraakt binnen de relatie. Niet omdat je partner iets verkeerd doet, maar omdat intimiteit oude thema’s activeert (Johnson, 2008).

Het is verleidelijk om dan te denken: Als mijn partner me vaker een compliment geeft, voel ik me beter. Of: Als hij me écht zou begrijpen, zou ik me niet zo onzeker voelen. Maar daarmee leg je iets bij de ander wat eigenlijk in jezelf ligt opgeslagen.

Zelfinzicht als sleutel

De vraag is dus niet: Wat kan mijn partner doen zodat ik me beter voel?
Maar: Wat vertelt deze trigger mij over mezelf?

Dit vraagt om zelfonderzoek. Durven kijken naar je eigen patronen. Misschien merkte je vroeger al dat je alleen werd opgemerkt als je presteerde. Misschien leerde je dat je niet lastig mocht zijn. Als je dat niet bewust doorziet, projecteer je het onbewust op je relatie.

In mijn blog over schaamte schreef ik al: als je jouw kwetsbaarheden niet erkent, maak je van je partner de vijand in plaats van een bondgenoot. Terwijl een intieme relatie juist een uitnodiging is tot groei.

Een mooie bron hiervoor is het werk van Brené Brown, die stelt dat verbondenheid alleen mogelijk is als je je eigen kwetsbaarheid durft te dragen (Brown, 2012).

Drie reflectievragen die je terugbrengen naar jezelf

1. Wat precies triggert mijn onzekerheid in dit moment?
   Is het wat je partner zegt – of hoe jij het opvat?
2. Waar herken ik dit gevoel van eerder in mijn leven?
   Kun je een moment herinneren waarop je dit ook voelde?
3. Wat heb ik nú nodig – van mezelf, vóór ik het bij de ander leg?
   Soms is dat rust. Soms een innerlijke geruststelling: ik ben oké, ook als ik me kwetsbaar voel.

Je hoeft dit niet alleen te doen. Maar het vraagt wél dat je eerst zelf verantwoordelijkheid neemt voor je innerlijke landschap. Pas dan kun je er in contact over praten, zonder beschuldiging of verstrengeling.

De vrijheid in emotionele volwassenheid

Wanneer je ophoudt je partner verantwoordelijk te maken voor jouw gevoel van eigenwaarde, ontstaat er ruimte. Voor echte verbinding. Voor gesprekken zonder verborgen agenda. Voor liefde die gebaseerd is op zien, niet op vullen.

Wil je hiermee oefenen? In mijn training over communicatie in je relatie leer je hoe je je binnenwereld deelt zónder de ander verantwoordelijk te maken voor jouw gevoelens.

Of lees ook eens mijn blog over verantwoordelijkheid nemen voor je eigen pijn, waarin ik uitleg hoe helend het kan zijn om te stoppen met wijzen en te starten met voelen.

Tot slot: dit thema raakt aan de hechtingsstijlen in relaties – iets waar psycholoog Amir Levine uitgebreid over schrijft in Attached (Levine & Heller, 2010). Jezelf begrijpen in de liefde begint vaak bij begrijpen waar je vandaan komt.

Het bericht Waarom je relatie geen plek is om je onzekerheid op te lossen verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Schaamte in relaties : Waarom je soms eerst aan jezelf moet werken

We willen vaak het beste uit onze relatie halen. En als het even schuurt, zijn we snel geneigd om naar de ander te kijken: Als hij maar meer zou luisteren, als zij wat empathischer was, als hij eens wat emotioneler zou zijn. Maar wat als de echte verandering niet bij de ander begint, maar bij jezelf?

In mijn praktijk zie ik het regelmatig: vrouwen die zich klein houden, die worstelen met gevoelens van schuld of schaamte, en die geloven dat zij ‘te veel’ zijn, of juist ‘niet genoeg’. Schaamte is een stille saboteur in relaties. Het ondermijnt ons zelfbeeld en zorgt ervoor dat we steeds harder werken om geaccepteerd te worden – door de ander, maar vooral door onszelf.

Schaamte maakt dat je je aanpast

Schaamte wordt vaak gevoeld als een fundamenteel tekortschieten. Niet dat je iets fout hebt gedaan, maar dat je bent wat fout is. Brené Brown, die veel onderzoek deed naar kwetsbaarheid en schaamte, beschrijft hoe schaamte ons aanzet tot drie reacties: vluchten, vechten of bevriezen (Brown, 2012). In relaties uit zich dat bijvoorbeeld in het vermijden van gesprekken, het uitvallen naar de ander of je afsluiten en stil worden.

Dit patroon zie je vaak terug bij mensen die zijn opgegroeid in gezinnen waar weinig ruimte was voor emoties of waarin grenzen vaak overschreden zijn. Zoals ook beschreven wordt in het onderzoek van Gilbert (2003), die laat zien hoe schaamte nauw samenhangt met onze gehechtheidsstijl en de mate waarin we ons veilig voelen in verbinding met anderen.

Wanneer schaamte actief is, is het moeilijk om op een volwassen en gelijkwaardige manier in verbinding te blijven. We reageren vanuit oude pijn. En daardoor lopen we vast, niet alleen in onszelf, maar ook in de relatie.

Lees meer over copingmechanismen in relaties en hoe je jezelf daarin kunt herkennen.

Werken aan jezelf opent de deur naar verandering

De neiging om de ander te willen veranderen is vaak een manier om de aandacht weg te halen van onze eigen pijn of onzekerheid. Toch ontstaat echte verandering pas als je de verantwoordelijkheid neemt voor jouw stuk in de dynamiek. Dat betekent niet dat alles jouw schuld is, maar dat jouw groei de sleutel kan zijn tot een gezondere relatie.

Uit het onderzoek van Neff en Beretvas (2013) blijkt dat zelfcompassie sterk bijdraagt aan gezonde, stabiele relaties. Wanneer je jezelf met mildheid kunt bekijken, zonder oordeel, ben je beter in staat om ook met de ander vanuit diezelfde zachtheid te reageren. En dat maakt de kans groter dat gesprekken minder beschuldigend worden en de verbinding groeit.

In mijn praktijk zie ik keer op keer dat vrouwen die aan zichzelf werken – die leren hun emoties beter te reguleren, die hun grenzen leren voelen en aangeven, die hun zelfbeeld versterken – een andere energie de relatie inbrengen. Het hoeft niet perfect, het hoeft alleen maar écht te zijn.

Lees ook de blog over het belang van lachen in je relatie – want speelsheid en lichtheid kunnen je helpen om uit de schaamte te komen.

De relatie verandert mee – of niet

Soms gebeurt het mooiste: door jouw groei verandert ook de relatie. De ander reageert op jouw nieuwe energie, jullie vinden elkaar opnieuw. Maar soms gebeurt dat niet. Dan merk je dat je partner niet mee beweegt, of dat de afstand juist groter wordt. Dat is pijnlijk, maar ook waardevol: het geeft je helderheid. Je ziet wat er wel en niet mogelijk is, wat jij nodig hebt – en of dat nog past binnen de relatie.

Zoals Arriaga & Capezza (2005) beschrijven, is het herkennen van destructieve relatiepatronen essentieel om los te kunnen komen uit relaties die meer schade dan groei opleveren. Het vraagt moed om naar jezelf te kijken, maar het vraagt minstens zoveel moed om de realiteit van de relatie onder ogen te zien.

In de blog over jezelf opnieuw uitvinden lees je meer over hoe persoonlijke groei je leven én je relaties positief kan beïnvloeden.

Schaamte mag er zijn, maar het hoeft je niet te bepalen. Jouw relatie begint bij jou. En de weg naar verbinding begint met jezelf erkennen zoals je bent. Niet door harder te werken of meer te doen, maar juist door eerlijk te kijken naar wat jij nodig hebt. Zodat je weer voluit kunt leven – met of zonder je partner.

Liefs,

Marjolein

Externe bronnen – schaamte in relaties

• Brown, B. (2012). Daring Greatly. Gotham Books.
• Gilbert, P. (2003). Evolution, social roles, and the differences in shame and guilt. Social Research, 70(4), 1205–1230.
• Neff, K. D., & Beretvas, S. N. (2013). The role of self-compassion in romantic relationships. Self and Identity, 12(1), 78–98.
• Arriaga, X. B., & Capezza, N. M. (2005). “Individual well-being and relationship functioning.” In A. Vangelisti & D. Perlman (Eds.), The Cambridge Handbook of Personal Relationships.

Het bericht Schaamte in relaties verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Zo houd je het leuk in je relatie – ook als het druk is

“We praten alleen nog over wie de boodschappen doet.”
“We liggen samen in bed, maar voelen ons mijlenver van elkaar.”
“Alles draait om de kinderen, werk of het huishouden – wij lijken te verdwijnen.”

Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. In een wereld vol verplichtingen, notificaties en overvolle agenda’s, lijdt vaak het belangrijkste wat we hebben: onze verbinding met elkaar. Maar het goede nieuws? Het hoeft niet zo te blijven. Ook als het druk is, kun je de liefde levend houden – met aandacht, speelsheid en een beetje lef.

Drukte maakt meer kapot dan je lief is

Druk zijn lijkt soms een statussymbool. Maar in een relatie is het zelden een troef. Onderzoek van Repetti et al. (2002) laat zien dat werkstress bij beide partners een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van hun interacties thuis. Het gaat dus niet alleen om hoeveel tijd je hebt, maar vooral om wat drukte mentaal met je doet.

Als je continu ‘aan’ staat, raak je sneller geïrriteerd, vermoeid en minder beschikbaar voor echte verbinding. Kleine irritaties worden sneller ruzies, en liefdevolle gebaren verdwijnen naar de achtergrond. De kans dat je op elkaar afstemt, wordt kleiner – en voor je het weet leef je langs elkaar heen.

Lees ook: Waarom lachen in je relatie zo belangrijk is – juist in drukke tijden.

Relaties vragen om onderhoud, geen perfectie

Volgens relatiewetenschapper John Gottman (1999) gaat het in succesvolle relaties niet om het uitbannen van conflicten, maar om de manier waarop je verbinding blijft zoeken. Kleine gebaren – een knuffel bij binnenkomst, een oprechte vraag – zijn vaak veel krachtiger dan het perfecte romantische weekend weg.

Ook psycholoog Sue Johnson (2004), bekend van EFT (Emotionally Focused Therapy), stelt dat emotionele beschikbaarheid en responsiviteit de bouwstenen zijn van veilige relaties. En juist die zijn kwetsbaar als we druk zijn. Wat je dus nodig hebt, is niet méér tijd, maar bewustere aandacht.

Lees ook: Waarom je relatie niet perfect hoeft te zijn – en je er ook (of juist) dan van kunt genieten

3 dingen die je vandaag al kunt doen

1. Maak samen een mini-ritueel

Volgens Fiese et al. (2002) versterken kleine, terugkerende rituelen (zoals elke ochtend samen koffie drinken of voor het slapen 3 dingen delen waar je dankbaar voor bent) de verbondenheid binnen een relatie. Het zijn geen grootse gebaren, maar ankers van nabijheid in de chaos.

Meer weten? Volg de gratis driedaagse training over rituelen in je relatie

2. Spreek elkaar aan op verlangens, niet op gedrag

Als je partner weer eens “de was vergeet”, gaat het vaak niet alleen over de was. Het gaat over jouw behoefte om gezien of ondersteund te worden. Door het gesprek te voeren vanuit verlangens in plaats van verwijten, maak je de verbinding zachter én effectiever. Dit is een belangrijk onderdeel van non-violent communication (Rosenberg, 2003).

3. Plan een 20-minuten date

Niet romantisch? Juist wel. Zet wekelijks 20 minuten in je agenda voor een bewust moment met elkaar. Geen schermen, geen to-do’s, alleen aandacht. Deel wat je bezighoudt, geef elkaar een compliment of stel een van deze vragen: Wat maakt dat je je de laatste tijd gezien voelt (of juist niet)? Wat zou je graag meer willen samen?

Inspiratie nodig voor dit soort gesprekken? Bekijk mijn e-book over vergeten gesprekken in relaties

Verliefd blijven vraagt aandacht

Het mooie is: liefde vraagt geen perfectie. Het vraagt aanwezigheid. En dat kan ook als het druk is. Door samen mini-keuzes te maken om wél even echt te kijken, te luisteren en te lachen. Door je relatie niet te zien als iets wat ‘vanzelf wel loopt’, maar als iets wat het waard is om in te investeren.

Ben jij er klaar voor om, zelfs tijdens drukte, je relatie op één te zetten?
Ik help je graag – met coaching, inspiratie of een persoonlijk gesprek.

Liefs,
Marjolein

Externe bronnen:

1. Repetti, R. L., Wang, S., & Saxbe, D. (2009).
   Bringing it all back home: How outside stressors shape families’ everyday lives.
   Current Directions in Psychological Science, 18(2), 106–111.
   Lees het artikel via Sage Journals
2. Fiese, B. H., et al. (2002).
   A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals.
   Journal of Family Psychology, 16(4), 381–390.
   Lees het artikel via APA PsycNet

Te druk voor elkaar? Zo houd je het leuk

Het bericht Te druk voor elkaar? Zo houd je het leuk verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Waarom loslaten zo moeilijk is

Ons brein houdt van voorspelbaarheid. Zelfs als iets ons ongelukkig maakt, kan het nog altijd veiliger voelen dan het onbekende. In de psychologie wordt dit verklaard door het verliesaversie-effect (Tversky & Kahneman, 1979): we zijn geneigd om verlies zwaarder te laten wegen dan winst. Daardoor houden we ons vaak krampachtig vast aan relaties, overtuigingen of gedragingen die ooit werkten – maar nu niet meer bijdragen aan ons welzijn.

Daarnaast spelen hechting en sociale druk een rol. Wie zich verantwoordelijk voelt voor het geluk van anderen, vindt het extra moeilijk om los te laten. Zeker binnen intieme relaties kan het voelen alsof je iemand teleurstelt of tekortdoet door een andere weg te kiezen.

Toch laat onderzoek binnen de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) zien dat juist het loslaten van controle en het aanvaarden van ongemak leidt tot psychologische flexibiliteit en veerkracht (Hayes et al., 2006). Door ruimte te maken voor wat er écht in jou leeft – ook als dat betekent dat je oude zekerheden kwijtraakt – ontstaat ruimte voor verandering.

Lees ook: Wat als je partner niet mee verandert?

Loslaten is kiezen voor verbinding met jezelf

Loslaten betekent niet dat je stopt met geven of dat je faalt. Het betekent dat je stopt met vechten tegen jezelf. Veel vrouwen die ik begeleid in coaching, voelen zich jarenlang opgesloten in een rol die niet bij ze past. Ze proberen te voldoen aan verwachtingen – van hun partner, familie of omgeving – terwijl ze zichzelf onderweg verliezen. Pas wanneer ze dat innerlijke conflict erkennen, ontstaat er ruimte voor een andere keuze: een die begint bij trouw zijn aan jezelf.

Het concept zelfcompassie – ontwikkeld door Kristin Neff (2003) – is hierin cruciaal. Zelfcompassie stelt ons in staat om mild te zijn voor onze imperfectie, onze twijfel, en zelfs voor onze angst. Het betekent dat je jezelf niet afstraft voor wat je voelt, maar juist erkent dat lijden bij het leven hoort, en dat je daar zorgzaam mee om mag gaan.

Zelfcompassie helpt je om niet langer te blijven hangen in ‘ik moet dit volhouden’, maar om te zeggen: ik verdien ook rust, ruimte en liefde. Het is een innerlijke verandering die vaak leidt tot een heel andere relatie met je partner – of tot de moed om iets los te laten dat niet meer past.

Lees ook: De 5 gesprekken die je niet moet uitstellen
Of: Wanneer je relatie niet meer goed voelt – wat dan?

Loslaten is niet het einde – het is een nieuw begin

Verandering is niet iets wat je ‘oplost’ of afvinkt. Het is een proces dat in beweging komt wanneer jij besluit dat je het waard bent. Juist het loslaten van wat niet meer werkt – of dat nu een gewoonte is, een rol of een relatie – opent de deur naar wie je in essentie bent.

In haar onderzoek naar persoonlijke groei na ingrijpende levensgebeurtenissen ontdekte psycholoog Sonja Lyubomirsky (2006) dat betekenis geven aan verandering leidt tot meer welzijn en levensvoldoening. Ook bij rouw of verlies kan het helpen om jezelf vragen te stellen als: Wat heb ik hiervan geleerd? Wat mag er nu ontstaan?

En dat is precies wat loslaten in de kern is: geen einde, maar een begin. Een begin waarin jij mag kiezen voor jezelf. Niet vanuit egoïsme, maar vanuit liefde en vertrouwen.

Lees ook: Blog: Wat succesvolle stellen anders doen

Het bericht Durven loslaten: Verandering als weg naar jezelf verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Een gewelddadige relatie verlaten is een van de moeilijkste én moedigste stappen die je kunt zetten. Het vraagt om kracht, voorbereiding en steun. In deze blog lees je hoe je dat op een veilige manier kunt doen, welke signalen je serieus moet nemen en waar je hulp kunt vinden. Hoe stap je uit een gewelddadige relatie – en blijf je veilig?

De rode vlaggen die je niet mag negeren

Gewelddadige relaties beginnen zelden met geweld. Vaak zijn er subtiele signalen die langzaam toenemen in ernst. Denk aan:

• Jaloers gedrag dat als “liefde” wordt verpakt
• Controle over met wie je omgaat of wat je draagt
• Kleine vernederingen die je zelfvertrouwen ondermijnen
• Snel willen samenwonen of je isoleren van vrienden

Deze patronen worden vaak aangeduid als “rode vlaggen”. Ze zijn een waarschuwing dat de relatie ongezond of zelfs gevaarlijk is.

Lees hier meer over de rode vlaggen in een relatie

Veilig vertrekken: zorg voor een doordacht plan

Het moment waarop je besluit om een gewelddadige relatie te verlaten, is vaak het meest kwetsbare moment. Veel plegers proberen op dat punt de controle te behouden of terug te winnen, wat de situatie extra gevaarlijk maakt. Daarom is het essentieel om niet overhaast te vertrekken, maar een zorgvuldig plan te maken dat je veiligheid waarborgt.

Een goed veiligheidsplan begint met voorbereiding:

• Weet waar je naartoe kunt. Zoek een veilige plek waar je tijdelijk kunt verblijven: bij een vriend(in), familielid of desnoods in een opvanghuis. Zorg dat je daar ook echt kunt komen, zonder afhankelijk te zijn van je partner.
• Bereid een noodtas voor. Stop hierin belangrijke documenten (paspoort, bankpassen, medische gegevens), wat contant geld, kleding, sleutels, medicatie en eventueel spullen voor je kinderen. Bewaar deze op een plek waar je partner er geen toegang toe heeft – of geef hem alvast aan iemand die je vertrouwt.
• Verwijder digitale sporen. Wis zoekgeschiedenis, verander wachtwoorden en log uit op gedeelde apparaten. Als je het gevoel hebt dat je partner je volgt via je telefoon of apps, overweeg dan een tijdelijk vervangend apparaat.
• Informeer een vertrouwenspersoon. Laat iemand in je omgeving weten wat er speelt en wat je plannen zijn. Spreek een codewoord of signaal af waarmee je kunt aangeven dat je hulp nodig hebt.
• Zoek professionele begeleiding. Organisaties zoals Veilig Thuis kunnen met je meedenken, ondersteunen en zelfs helpen bij het regelen van opvang of juridische hulp.

Steun van buitenaf

Zoals Arriaga & Capezza (2005) in hun onderzoek aangeven, is sociale en praktische steun van buitenaf een belangrijke voorspeller van succesvolle stappen uit gewelddadige relaties. Hun studie benadrukt dat slachtoffers die toegang hebben tot ondersteunende netwerken en hulpbronnen eerder geneigd zijn om de relatie te verlaten en een veilige omgeving op te zoeken. Deze bevinding onderstreept het belang van het opbouwen van een ondersteunend netwerk en het zoeken van professionele hulp bij het plannen van je vertrek. Je hoeft het dus niet alleen te doen – sterker nog, je hóeft het niet alleen te doen.

Vergeet niet: jouw veiligheid en die van eventuele kinderen gaat altijd voor. Emotionele twijfel hoort erbij, maar mag niet zwaarder wegen dan je welzijn.

Herstellen en opnieuw beginnen

Na het verlaten van een gewelddadige relatie begint het herstelproces. Het is normaal om gevoelens van schuld, angst of verwarring te ervaren. Onderzoek toont aan dat het herkennen en erkennen van emotionele mishandeling essentieel is voor herstel. (Verywell Mind)

Tips voor herstel:

• Zoek therapeutische ondersteuning: Een professional kan je helpen bij het verwerken van trauma.
• Bouw een ondersteunend netwerk op: Omring jezelf met mensen die je steunen en begrijpen.
• Stel grenzen: Leer opnieuw je grenzen te herkennen en te respecteren.

Meer lezen?

• Waarom je partner niet mee verandert – en hoe jij toch kunt groeien
• Meer inzicht in zelfvertrouwen

Hulp nodig?

Je staat er niet alleen voor. Neem gerust contact op via info@1stepcoaching.nl voor een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we naar de stappen die jij kunt zetten naar een veilige en gezonde toekomst.

Let op: Als je je in een gevaarlijke situatie bevindt, neem dan contact op met Veilig Thuis of bel 112 in geval van nood.

Hoe stap je uit een gewelddadige relatie – en blijf je veilig?

Het bericht Hoe stap je uit een gewelddadige relatie – en blijf je veilig? verscheen eerst op 1 Step Coaching.

In elke relatie kom je periodes tegen waarin één van de twee sneller groeit dan de ander. Dit kan op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, emotionele groei of nieuwe inzichten zijn. Maar wat als jij volop in beweging bent, en je partner lijkt stil te blijven staan? Hoe voorkom je dat jullie uit elkaar groeien?

Accepteer dat groei individueel is

Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Volgens onderzoek van Armenta en Linley (2011) over posttraumatische groei, is persoonlijke ontwikkeling niet alleen afhankelijk van omstandigheden, maar ook van persoonlijke motivatie en veerkracht. Het kan zijn dat jij een fase van versnelling doormaakt terwijl je partner daar nog niet aan toe is.
Tip: Richt je op je eigen proces, zonder jouw verwachtingen op de ander te projecteren.

Lees ook: Boost je zelfvertrouwen door kleine stappen

Communiceer zonder te duwen

In relaties waar één partner verandert en de ander (nog) niet, kan er snel druk ontstaan. Uit onderzoek van Overall en McNulty (2017) blijkt dat open communicatie, zonder de ander te willen sturen, essentieel is voor duurzame verbondenheid.
Tip: Vertel vanuit jezelf wat je doormaakt (“Ik merk dat ik bezig ben met…”) in plaats van te zeggen wat de ander zou moeten veranderen.

Meer hierover lees je in: De 5 gesprekken die vaak vergeten worden

Koester de verbinding op andere vlakken

Verandering hoeft niet te betekenen dat jullie niets meer delen. Gezamenlijke interesses, humor, dagelijkse rituelen – dit zijn belangrijke bouwstenen die een relatie warm en hecht houden. Onderzoek van Gottman (1999) wijst uit dat positieve interacties (zoals lachen, samen iets ondernemen) dé buffer zijn tegen relatieproblemen.
Tip: Focus bewust op wat jullie wél verbindt. Plan momenten waarop jullie samen iets leuks doen, los van serieuze gesprekken.

Laat je inspireren door: Waarom speelsheid in je relatie belangrijk is

Durf naar je eigen behoeften te kijken

Als je merkt dat je vooral bezig bent met ‘de ander moet veranderen’, is het tijd om jezelf een spiegel voor te houden. Wat heb jij nodig om gelukkig te zijn, los van de keuzes van je partner? Dit inzicht is een belangrijk onderdeel van emotionele volwassenheid.
Tip: Schrijf op wat je mist, maar ook wat je zélf kunt doen om dat gemis kleiner te maken.

Een mooie aanvulling hierop: Zelfzorg en grenzen stellen in je relatie

Samenvattend

Blijven groeien in een relatie waarin je partner (nog) niet mee verandert, vraagt geduld, zelfreflectie en een sterke focus op verbinding. Soms gaat die groei uiteindelijk samen, soms ontstaat er een nieuwe balans. Door liefdevol te blijven communiceren, gezamenlijke momenten te koesteren en je eigen behoeften serieus te nemen, creëer je ruimte voor zowel jezelf als jullie relatie.

Wil je hier hulp bij? In mijn challenge Rituelen bouwen leer je hoe je op een eenvoudige en zachte manier manier kunt bouwen aan je relatie.

Wetenschappelijke bronnen:

• Armenta, C. N., & Linley, P. A. (2011). Posttraumatic growth in positive psychology. Journal of Positive Psychology.
• Overall, N. C., & McNulty, J. K. (2017). What type of communication during conflict is beneficial for intimate relationships? Current Opinion in Psychology.
• Gottman, J. (1999). The Seven Principles for Making Marriage Work. Crown Publishing Group.

Het bericht Wat als je partner niet mee verandert? verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Liefde is niet iets wat je alleen maar voelt – het is iets wat je elke dag opnieuw doet. En juist in die herhaling, in de kleine gewoontes en rituelen die je samen ontwikkelt, zit de echte kracht van verbinding. Of het nu gaat om een ochtendkoffie aan de keukentafel, een avondwandeling na het eten of samen de week doorspreken op zondagavond – deze ogenschijnlijk kleine momenten zijn de bouwstenen van een sterke relatie.

De lente is begonnen, en misschien heb je met Pasen ook even bewust stilgestaan bij samenzijn, tradities en verbondenheid. Juist feestdagen laten vaak zien hoe belangrijk rituelen zijn – ze brengen mensen samen en zorgen voor rust, herkenning en warmte. Maar wist je dat je datzelfde gevoel ook kunt creëren in je dagelijks leven? (Merk je dat het lastig is om samen te veranderen, lees dan deze blog).

Waarom rituelen zo krachtig zijn

Rituelen bieden voorspelbaarheid en veiligheid, twee elementen die essentieel zijn in een gezonde relatie. Uit onderzoek blijkt dat stellen die bewust gezamenlijke routines of rituelen onderhouden, meer tevreden zijn met hun relatie en beter met stress omgaan (Fiese et al., 2002). Dat komt omdat rituelen een gevoel van samenhorigheid versterken – ze herinneren je eraan dat je team bent, zelfs als het druk of chaotisch is.

In een artikel van The Gottman Institute wordt beschreven hoe paren die een vaste manier hebben om ‘hallo’ en ‘tot ziens’ te zeggen, zich meer gezien en gewaardeerd voelen in het dagelijks leven. Het hoeft dus niet groots of ingewikkeld te zijn – het zit juist in de eenvoud.

Kleine gewoontes, groot effect

Wat kun je dan doen? Denk eens aan deze voorbeelden:

Elke ochtend samen een kop thee of koffie drinken voordat de dag begint

Een wekelijkse ‘check-in’: even bewust tijd nemen om te vragen hoe het écht met de ander gaat

Een vaste avond per week waarop jullie iets leuks doen, zonder afleiding van telefoons

Samen koken op vrijdag, of juist ontbijten op zaterdagochtend met jullie favoriete muziek op de achtergrond

Elke avond voor het slapengaan een knuffel, een kus of even elkaars hand vasthouden

Het zijn geen to-do’s, maar ankerpunten. Kleine, liefdevolle gewoontes die je helpen om bewust stil te staan bij elkaar.

Rituelen geven structuur én verdieping

Naast het bieden van stabiliteit, geven rituelen ook betekenis aan de relatie. Door regelmatig iets samen te doen, ontstaan er gedeelde herinneringen. En die herinneringen vormen weer de basis voor je liefdesverhaal – jullie verhaal. Zoals psycholoog Barbara Fiese beschrijft in haar boek Family Routines and Rituals (2006): “Rituelen helpen koppels om identiteit te vormen en hun geschiedenis te verankeren in iets positiefs en blijvends.”

In een tijd waarin alles snel moet, waarin we geleefd worden door volle agenda’s en verplichtingen, kunnen rituelen je helpen om bewust de pauzeknop in te drukken. Juist door iets kleins elke dag of elke week samen te doen, maak je ruimte voor wat echt belangrijk is: verbinding.

Tijd voor actie

Dus: wat kunnen jullie vandaag of deze week doen om een ritueel te (her)introduceren? Begin klein. Kies iets wat bij jullie past. Het mag speels zijn, eenvoudig, zelfs een beetje gek. Het belangrijkste is dat jullie het bewust samen doen.

En wie weet, misschien ontstaat er een nieuwe traditie – eentje waar je over een paar jaar met een glimlach op terugkijkt.

Meer lezen?
Bekijk ook mijn blog over de succesfactoren van gelukkige stellen voor meer inspiratie uit de praktijk.
Lees ook hoe je met kleine stappen kun je uiteindelijk veel meer bereiken dan met 1 grote stap in 1 keer.
Wil je aan de slag met je zelfvertrouwen binnen je relatie? Start dan met de gratis zelfvertrouwen challenge.

Het bericht Samen zijn is iets wat je doet verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Ik merk het zelf ook: hoe goed je relatie ook is, soms lijkt het alsof de buitenwereld er van alles van vindt. En eerlijk? Soms laat ik me daar ook door beïnvloeden. De verwachtingen van familie, de goedbedoelde meningen van vrienden, en de maatschappelijke beelden van hoe een relatie zou moeten zijn – ze kunnen je ongemerkt onzeker maken. Ben ik wel ‘goed’ bezig? Doen wij het ‘normaal’? Hoe ga je samen om met verwachtingen van buitenaf?

Het is precies om die reden dat ik dit blog schrijf. Niet als expert die alles weet, maar als iemand die – net als jij – blijft leren, reflecteren en groeien. Want een sterke relatie bouw je samen, met aandacht en bewustzijn. En soms begint dat met een stap terug doen en je afvragen: van wie is deze verwachting eigenlijk?

Verwachtingen herkennen

De eerste stap is bewustwording. Waar komt het ongemak of de twijfel vandaan? Is het echt jouw gevoel, of is het ingegeven door wat anderen vinden dat ‘hoort’? Denk aan opmerkingen als:

• “Is het niet tijd dat jullie gaan samenwonen?”
• “Hij doet wel veel zijn eigen ding, vind je dat niet gek?”
• “Jullie lijken zó verschillend, werkt dat wel?”

Zinnen die misschien onschuldig klinken, maar toch kunnen blijven hangen. Door er samen open over te praten, voorkom je dat deze twijfels zich opstapelen en jullie relatie onder druk zetten.

Kies jullie eigen koers

Een sterke relatie is gebaseerd op jullie waarden, niet op andermans meningen. Vraag jezelf (en elkaar) regelmatig af: Wat werkt voor óns? Misschien is jullie manier van samen zijn juist krachtig, ook al wijkt die af van wat anderen gewend zijn.

Het kan bevrijdend zijn om los te laten wat ‘hoort’ en te kiezen voor wat klopt. Voor jullie ritme. Jullie vorm. Jullie waarheid. Dat vraagt soms oefening in zelfvertrouwen en stevigheid – iets waar je op kunt bouwen. (Wil je daar meer mee doen? Kijk dan eens naar mijn zelfvertrouwen challenge – korte opdrachten die je helpen om sterker in je schoenen te staan, ook binnen je relatie.)

Uit onderzoek van The Gottman Institute blijkt dat koppels die leren hun eigen waarden centraal te stellen – in plaats van zich te laten leiden door verwachtingen van buitenaf – significant beter communiceren en zich gelukkiger voelen in hun relatie (bron).

Grenzen stellen met compassie

Soms betekent dit dat je grenzen moet stellen naar anderen. Dat kan spannend zijn – vooral als het om familie gaat. Denk aan:

• Je schoonmoeder die zich met jullie planning bemoeit.
• Vrienden die ‘grappen’ maken over hoe jullie relatie werkt.
• Familieleden die blijven aandringen op een volgende stap.

Wees vriendelijk, maar duidelijk. Bijvoorbeeld: “We waarderen jullie betrokkenheid, maar we maken onze keuzes op onze eigen manier.” Dat klinkt simpel, maar het vraagt moed en stevigheid. Gelukkig kun je dat leren. Steeds een stapje meer.

Samen één front vormen

Wat enorm helpt: laat je partner weten dat jullie een team zijn. Sta achter elkaar, ook als jullie intern een andere mening hebben. Die discussie voer je thuis. Naar buiten toe ben je elkaars steun. Dat geeft rust, zekerheid en een gevoel van veiligheid.

Zelfs al zijn jullie het niet altijd met elkaar eens, een gedeelde houding naar buiten toe zorgt ervoor dat je je samen sterk voelt. En dat is precies wat je nodig hebt als de wereld ongevraagd meekijkt.

Tot slot: jij mag kiezen

Je hoeft je niet te verantwoorden voor de vorm van jullie relatie. Wat telt is dat jij je gezien, geliefd en veilig voelt. Dat vraagt soms om afstand nemen van bepaalde invloeden – en dichter naar elkaar toe bewegen.

Je relatie mag uniek zijn. Gek. Onconventioneel. Zolang het bij jullie past, is het goed.

Wil je je relatie versterken op een manier die bij júllie past? Dan vind je deze blog over succesvolle stellen misschien ook inspirerend.

Het bericht Liefde onder druk: Hoe ga je samen om met verwachtingen van buitenaf? verscheen eerst op 1 Step Coaching.