Wat als je partner niet wil praten? Niet mee wil naar therapie? Niet ‘aan zichzelf wil werken’?
Moet jij dan ook maar wachten? Stilhouden? Je frustratie inslikken?

Nee.
Soms begint de beweging met één persoon. En dat is niet zwak. Dat is kracht.

Wachten tot de ander in beweging komt

Veel mensen die ik spreek, zitten in deze spagaat: “Ik wil dingen veranderen, maar mijn partner staat er niet voor open.”
Ze voelen zich machteloos. Eenzaam. Alsof hun verlangen naar verdieping iets is wat ze moeten onderdrukken, uit angst om ‘de ander te forceren’.

Maar relaties veranderen niet alleen door gezamenlijke gesprekken of afspraken. Ze veranderen ook als één van beiden iets anders gaat doen. Iets nieuws. Iets bewusts.

Zoals psychotherapeut Esther Perel zegt:

“Change happens when one person changes the dance.”
(Perel, 2017)

Waarom ‘samen’ soms juist tegenhoudt

Het idee dat persoonlijke ontwikkeling altijd in tweetallen moet, is een romantisch, maar onrealistisch ideaal. In de praktijk groeien mensen vaak asynchroon. De één loopt voorop, de ander hobbelt achteraan—of blijft even stilstaan.

Dat is niet per se een probleem. Het wordt pas een probleem als jij jouw eigen groei gaat onderdrukken, uit loyaliteit aan de stilstand van de ander.

“Ik zeg het maar niet meer, want hij wil het er toch niet over hebben.”
“Ik wil wel leren communiceren, maar dat lukt niet als hij het niet doet.”
“Ik wil veranderen, maar wat heeft het voor zin als hij blijft zoals hij is?”

Zulke gedachten houden je gevangen in afhankelijkheid. En ze vergeten één belangrijk feit: jouw gedrag heeft invloed. Altijd.

In mijn blog over loslaten schreef ik al: als jij een patroon doorbreekt, kan de relatie niet precies hetzelfde blijven.

Hoe individuele groei de relatie verdiept

Stel: jij leert om je grenzen eerder aan te geven. Niet vanuit boosheid, maar vanuit helderheid.
Of: je stopt met verwijten maken en begint je échte behoefte te verwoorden.
Of: je gaat aan de slag met je eigen hechtingspatronen en leert beter omgaan met nabijheid en afstand.

Dat is geen therapie voor twee.
Dat is innerlijk werk dat uitstraalt naar de ander. Zonder pushen, zonder eisen, zonder voorwaarden.

De onderzoeker Harriet Lerner noemt dit the dance of differentiation: hoe jij je plek inneemt, zonder de verbinding te verliezen (Lerner, 2004).

En precies daarin zit de sleutel: groeien met jezelf als uitgangspunt, niet als protest of poging om de ander te veranderen.

Wat kun je doen als je ‘alleen’ wilt groeien?

1. Herken je eigen patroon
   Waar wacht jij op? Wat houd je in? En wat wil er eigenlijk in beweging komen?
2. Laat de uitkomst los
   Groei is niet manipulatie. Je doet het voor jezelf. Misschien verandert je partner mee—misschien niet. Maar jij bent in elk geval niet langer afhankelijk van zijn of haar tempo.
3. Maak ruimte voor jezelf
   Volg een training, lees boeken, zoek begeleiding. Zoals in mijn training over communicatie in je relatie, die juist inzet op jouw invloed en autonomie.

Zoals Brené Brown zegt:

“You either walk inside your story and own it, or you stand outside your story and hustle for your worthiness.”
(Brown, 2012)

Samen, maar niet symmetrisch

Liefde is niet altijd gelijktijdig. Niet altijd synchroon. En dat hóeft ook niet.
De mythe van ‘we moeten het samen doen’ klinkt mooi, maar het is niet altijd waar.
Wat wél waar is: verandering is mogelijk als jij bereid bent te bewegen. Bekijk ook eens mijn zelfvertrouwen challenge en lees hoe je op een zachte manier meer zelfvertrouwen kunt ontwikkelen.

Durf jij die eerste stap te zetten?

Liefs,

Marjolein

Het bericht De mythe van ‘je moet het samen doen’ verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Triggers in relaties zijn onvermijdelijk. Maar de manier waarop je ermee omgaat, maakt het verschil tussen verwijdering en verdieping. Je hoeft niet in je oude patroon te schieten. Je kunt kiezen voor iets anders – als je het moment leert herkennen.

Waarom relaties zo makkelijk oude pijn aanraken

In je dagelijks leven kun je prima functioneren. Maar juist in je relatie komen je diepste, vaak onbewuste overtuigingen naar boven: Ik ben niet belangrijk. Ik word niet gehoord. Ik ben te veel. Deze overtuigingen zijn zelden bewust, maar ze sturen wél je gedrag.

De relatietherapeuten van het Gottman Institute spreken van een sliding door moment: een ogenschijnlijk klein moment waarin je de keuze hebt tussen je automatische reactie en een bewuste respons (Gottman & Gottman, 2015).

Om die keuze te kunnen maken, is het belangrijk dat je het moment van de trigger leert herkennen. En dat begint met drie simpele, maar krachtige stappen: Voel – Herken – Kies.

Het mini-framework: Voel – Herken – Kies

1. Voel wat er gebeurt

Het begint bij vertragen. Niet wegrennen van het ongemak, maar juist even stilstaan: Wat voel ik eigenlijk?
Is het irritatie? Verdriet? Schaamte? Achter een trigger zit altijd een emotionele laag die gehoord wil worden.

Tip: Leg je hand op je borst of buik. Adem diep in. Benoem zachtjes het gevoel, zonder oordeel.
Dit activeert het deel van je zenuwstelsel dat je helpt kalmeren (zie ook Porges’ polyvagaaltheorie).

2. Herken het patroon

Een trigger zegt vaak meer over jouw binnenwereld dan over het gedrag van je partner. Wat raakt dit moment aan? Is dit een bekend script?

Bijvoorbeeld:

• Je voelt je niet gehoord → je sluit je af → je partner voelt zich buitengesloten → hij trekt zich terug → jij voelt je nóg minder gehoord.
  En zo ben je beland in een reactieve cirkel.

Stel jezelf de vraag:

Wat geloof ik op dit moment over mezelf – of over mijn partner – dat dit gevoel zo sterk maakt?

Vaak zijn dit oude overtuigingen die je al lang met je meedraagt. In mijn training over communicatie in je relatie help ik je deze patronen concreet te herkennen én bespreekbaar te maken.

3. Kies hoe je wilt reageren

Nu komt het belangrijkste: je hebt een keuze. Niet altijd makkelijk – zeker niet als je geëmotioneerd bent – maar wel mogelijk.

Kun je delen wat je voelt, zonder verwijt?
Bijvoorbeeld:

“Ik merk dat ik me verdrietig voel omdat ik graag je aandacht wilde. Het raakt iets ouds in mij.”

Of kun je er even uit stappen, voordat je verder praat?

Je hoeft niet alles op te lossen. Soms is het al helend om niet automatisch te reageren, maar bewust te pauzeren. Zoals psycholoog Tara Brach zegt: between the stimulus and the response, there is a space. In that space is our power to choose (Brach, 2019).

Waarom deze kleine keuze groots is

Elke keer dat je niet direct reageert op je trigger, maar even voelt – herkent – kiest, breek je een oud patroon. Je herschrijft het script. Niet in één keer, maar elke bewuste reactie is een kleine overwinning op je automatische piloot.

En hoe vaker je dit doet, hoe veiliger het contact wordt. Niet omdat je nooit meer getriggerd wordt, maar omdat je leert elkaar op te vangen in plaats van te bevechten.

In mijn blog over emotionele verantwoordelijkheid leg ik uit waarom dit zo’n fundamentele verschuiving is in relaties: van herhalen naar helen.

Meer doen?

In mijn nieuwsbrief deel ik regelmatig inzichten, oefeningen en reflectievragen om je relatie te verdiepen—zonder jezelf te verliezen. Wil je leren hoe je ook in moeilijke momenten vanuit rust en verbinding kunt reageren? Dan is dit precies iets voor jou.

Liefs,

Marjolein

Het bericht Je partner triggert je – en dat is precies het moment van groei” verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Schaamte in relaties : Waarom je soms eerst aan jezelf moet werken

We willen vaak het beste uit onze relatie halen. En als het even schuurt, zijn we snel geneigd om naar de ander te kijken: Als hij maar meer zou luisteren, als zij wat empathischer was, als hij eens wat emotioneler zou zijn. Maar wat als de echte verandering niet bij de ander begint, maar bij jezelf?

In mijn praktijk zie ik het regelmatig: vrouwen die zich klein houden, die worstelen met gevoelens van schuld of schaamte, en die geloven dat zij ‘te veel’ zijn, of juist ‘niet genoeg’. Schaamte is een stille saboteur in relaties. Het ondermijnt ons zelfbeeld en zorgt ervoor dat we steeds harder werken om geaccepteerd te worden – door de ander, maar vooral door onszelf.

Schaamte maakt dat je je aanpast

Schaamte wordt vaak gevoeld als een fundamenteel tekortschieten. Niet dat je iets fout hebt gedaan, maar dat je bent wat fout is. Brené Brown, die veel onderzoek deed naar kwetsbaarheid en schaamte, beschrijft hoe schaamte ons aanzet tot drie reacties: vluchten, vechten of bevriezen (Brown, 2012). In relaties uit zich dat bijvoorbeeld in het vermijden van gesprekken, het uitvallen naar de ander of je afsluiten en stil worden.

Dit patroon zie je vaak terug bij mensen die zijn opgegroeid in gezinnen waar weinig ruimte was voor emoties of waarin grenzen vaak overschreden zijn. Zoals ook beschreven wordt in het onderzoek van Gilbert (2003), die laat zien hoe schaamte nauw samenhangt met onze gehechtheidsstijl en de mate waarin we ons veilig voelen in verbinding met anderen.

Wanneer schaamte actief is, is het moeilijk om op een volwassen en gelijkwaardige manier in verbinding te blijven. We reageren vanuit oude pijn. En daardoor lopen we vast, niet alleen in onszelf, maar ook in de relatie.

Lees meer over copingmechanismen in relaties en hoe je jezelf daarin kunt herkennen.

Werken aan jezelf opent de deur naar verandering

De neiging om de ander te willen veranderen is vaak een manier om de aandacht weg te halen van onze eigen pijn of onzekerheid. Toch ontstaat echte verandering pas als je de verantwoordelijkheid neemt voor jouw stuk in de dynamiek. Dat betekent niet dat alles jouw schuld is, maar dat jouw groei de sleutel kan zijn tot een gezondere relatie.

Uit het onderzoek van Neff en Beretvas (2013) blijkt dat zelfcompassie sterk bijdraagt aan gezonde, stabiele relaties. Wanneer je jezelf met mildheid kunt bekijken, zonder oordeel, ben je beter in staat om ook met de ander vanuit diezelfde zachtheid te reageren. En dat maakt de kans groter dat gesprekken minder beschuldigend worden en de verbinding groeit.

In mijn praktijk zie ik keer op keer dat vrouwen die aan zichzelf werken – die leren hun emoties beter te reguleren, die hun grenzen leren voelen en aangeven, die hun zelfbeeld versterken – een andere energie de relatie inbrengen. Het hoeft niet perfect, het hoeft alleen maar écht te zijn.

Lees ook de blog over het belang van lachen in je relatie – want speelsheid en lichtheid kunnen je helpen om uit de schaamte te komen.

De relatie verandert mee – of niet

Soms gebeurt het mooiste: door jouw groei verandert ook de relatie. De ander reageert op jouw nieuwe energie, jullie vinden elkaar opnieuw. Maar soms gebeurt dat niet. Dan merk je dat je partner niet mee beweegt, of dat de afstand juist groter wordt. Dat is pijnlijk, maar ook waardevol: het geeft je helderheid. Je ziet wat er wel en niet mogelijk is, wat jij nodig hebt – en of dat nog past binnen de relatie.

Zoals Arriaga & Capezza (2005) beschrijven, is het herkennen van destructieve relatiepatronen essentieel om los te kunnen komen uit relaties die meer schade dan groei opleveren. Het vraagt moed om naar jezelf te kijken, maar het vraagt minstens zoveel moed om de realiteit van de relatie onder ogen te zien.

In de blog over jezelf opnieuw uitvinden lees je meer over hoe persoonlijke groei je leven én je relaties positief kan beïnvloeden.

Schaamte mag er zijn, maar het hoeft je niet te bepalen. Jouw relatie begint bij jou. En de weg naar verbinding begint met jezelf erkennen zoals je bent. Niet door harder te werken of meer te doen, maar juist door eerlijk te kijken naar wat jij nodig hebt. Zodat je weer voluit kunt leven – met of zonder je partner.

Liefs,

Marjolein

Externe bronnen – schaamte in relaties

• Brown, B. (2012). Daring Greatly. Gotham Books.
• Gilbert, P. (2003). Evolution, social roles, and the differences in shame and guilt. Social Research, 70(4), 1205–1230.
• Neff, K. D., & Beretvas, S. N. (2013). The role of self-compassion in romantic relationships. Self and Identity, 12(1), 78–98.
• Arriaga, X. B., & Capezza, N. M. (2005). “Individual well-being and relationship functioning.” In A. Vangelisti & D. Perlman (Eds.), The Cambridge Handbook of Personal Relationships.

Het bericht Schaamte in relaties verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Zo houd je het leuk in je relatie – ook als het druk is

“We praten alleen nog over wie de boodschappen doet.”
“We liggen samen in bed, maar voelen ons mijlenver van elkaar.”
“Alles draait om de kinderen, werk of het huishouden – wij lijken te verdwijnen.”

Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. In een wereld vol verplichtingen, notificaties en overvolle agenda’s, lijdt vaak het belangrijkste wat we hebben: onze verbinding met elkaar. Maar het goede nieuws? Het hoeft niet zo te blijven. Ook als het druk is, kun je de liefde levend houden – met aandacht, speelsheid en een beetje lef.

Drukte maakt meer kapot dan je lief is

Druk zijn lijkt soms een statussymbool. Maar in een relatie is het zelden een troef. Onderzoek van Repetti et al. (2002) laat zien dat werkstress bij beide partners een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van hun interacties thuis. Het gaat dus niet alleen om hoeveel tijd je hebt, maar vooral om wat drukte mentaal met je doet.

Als je continu ‘aan’ staat, raak je sneller geïrriteerd, vermoeid en minder beschikbaar voor echte verbinding. Kleine irritaties worden sneller ruzies, en liefdevolle gebaren verdwijnen naar de achtergrond. De kans dat je op elkaar afstemt, wordt kleiner – en voor je het weet leef je langs elkaar heen.

Lees ook: Waarom lachen in je relatie zo belangrijk is – juist in drukke tijden.

Relaties vragen om onderhoud, geen perfectie

Volgens relatiewetenschapper John Gottman (1999) gaat het in succesvolle relaties niet om het uitbannen van conflicten, maar om de manier waarop je verbinding blijft zoeken. Kleine gebaren – een knuffel bij binnenkomst, een oprechte vraag – zijn vaak veel krachtiger dan het perfecte romantische weekend weg.

Ook psycholoog Sue Johnson (2004), bekend van EFT (Emotionally Focused Therapy), stelt dat emotionele beschikbaarheid en responsiviteit de bouwstenen zijn van veilige relaties. En juist die zijn kwetsbaar als we druk zijn. Wat je dus nodig hebt, is niet méér tijd, maar bewustere aandacht.

Lees ook: Waarom je relatie niet perfect hoeft te zijn – en je er ook (of juist) dan van kunt genieten

3 dingen die je vandaag al kunt doen

1. Maak samen een mini-ritueel

Volgens Fiese et al. (2002) versterken kleine, terugkerende rituelen (zoals elke ochtend samen koffie drinken of voor het slapen 3 dingen delen waar je dankbaar voor bent) de verbondenheid binnen een relatie. Het zijn geen grootse gebaren, maar ankers van nabijheid in de chaos.

Meer weten? Volg de gratis driedaagse training over rituelen in je relatie

2. Spreek elkaar aan op verlangens, niet op gedrag

Als je partner weer eens “de was vergeet”, gaat het vaak niet alleen over de was. Het gaat over jouw behoefte om gezien of ondersteund te worden. Door het gesprek te voeren vanuit verlangens in plaats van verwijten, maak je de verbinding zachter én effectiever. Dit is een belangrijk onderdeel van non-violent communication (Rosenberg, 2003).

3. Plan een 20-minuten date

Niet romantisch? Juist wel. Zet wekelijks 20 minuten in je agenda voor een bewust moment met elkaar. Geen schermen, geen to-do’s, alleen aandacht. Deel wat je bezighoudt, geef elkaar een compliment of stel een van deze vragen: Wat maakt dat je je de laatste tijd gezien voelt (of juist niet)? Wat zou je graag meer willen samen?

Inspiratie nodig voor dit soort gesprekken? Bekijk mijn e-book over vergeten gesprekken in relaties

Verliefd blijven vraagt aandacht

Het mooie is: liefde vraagt geen perfectie. Het vraagt aanwezigheid. En dat kan ook als het druk is. Door samen mini-keuzes te maken om wél even echt te kijken, te luisteren en te lachen. Door je relatie niet te zien als iets wat ‘vanzelf wel loopt’, maar als iets wat het waard is om in te investeren.

Ben jij er klaar voor om, zelfs tijdens drukte, je relatie op één te zetten?
Ik help je graag – met coaching, inspiratie of een persoonlijk gesprek.

Liefs,
Marjolein

Externe bronnen:

1. Repetti, R. L., Wang, S., & Saxbe, D. (2009).
   Bringing it all back home: How outside stressors shape families’ everyday lives.
   Current Directions in Psychological Science, 18(2), 106–111.
   Lees het artikel via Sage Journals
2. Fiese, B. H., et al. (2002).
   A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals.
   Journal of Family Psychology, 16(4), 381–390.
   Lees het artikel via APA PsycNet

Te druk voor elkaar? Zo houd je het leuk

Het bericht Te druk voor elkaar? Zo houd je het leuk verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Waarom loslaten zo moeilijk is

Ons brein houdt van voorspelbaarheid. Zelfs als iets ons ongelukkig maakt, kan het nog altijd veiliger voelen dan het onbekende. In de psychologie wordt dit verklaard door het verliesaversie-effect (Tversky & Kahneman, 1979): we zijn geneigd om verlies zwaarder te laten wegen dan winst. Daardoor houden we ons vaak krampachtig vast aan relaties, overtuigingen of gedragingen die ooit werkten – maar nu niet meer bijdragen aan ons welzijn.

Daarnaast spelen hechting en sociale druk een rol. Wie zich verantwoordelijk voelt voor het geluk van anderen, vindt het extra moeilijk om los te laten. Zeker binnen intieme relaties kan het voelen alsof je iemand teleurstelt of tekortdoet door een andere weg te kiezen.

Toch laat onderzoek binnen de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) zien dat juist het loslaten van controle en het aanvaarden van ongemak leidt tot psychologische flexibiliteit en veerkracht (Hayes et al., 2006). Door ruimte te maken voor wat er écht in jou leeft – ook als dat betekent dat je oude zekerheden kwijtraakt – ontstaat ruimte voor verandering.

Lees ook: Wat als je partner niet mee verandert?

Loslaten is kiezen voor verbinding met jezelf

Loslaten betekent niet dat je stopt met geven of dat je faalt. Het betekent dat je stopt met vechten tegen jezelf. Veel vrouwen die ik begeleid in coaching, voelen zich jarenlang opgesloten in een rol die niet bij ze past. Ze proberen te voldoen aan verwachtingen – van hun partner, familie of omgeving – terwijl ze zichzelf onderweg verliezen. Pas wanneer ze dat innerlijke conflict erkennen, ontstaat er ruimte voor een andere keuze: een die begint bij trouw zijn aan jezelf.

Het concept zelfcompassie – ontwikkeld door Kristin Neff (2003) – is hierin cruciaal. Zelfcompassie stelt ons in staat om mild te zijn voor onze imperfectie, onze twijfel, en zelfs voor onze angst. Het betekent dat je jezelf niet afstraft voor wat je voelt, maar juist erkent dat lijden bij het leven hoort, en dat je daar zorgzaam mee om mag gaan.

Zelfcompassie helpt je om niet langer te blijven hangen in ‘ik moet dit volhouden’, maar om te zeggen: ik verdien ook rust, ruimte en liefde. Het is een innerlijke verandering die vaak leidt tot een heel andere relatie met je partner – of tot de moed om iets los te laten dat niet meer past.

Lees ook: De 5 gesprekken die je niet moet uitstellen
Of: Wanneer je relatie niet meer goed voelt – wat dan?

Loslaten is niet het einde – het is een nieuw begin

Verandering is niet iets wat je ‘oplost’ of afvinkt. Het is een proces dat in beweging komt wanneer jij besluit dat je het waard bent. Juist het loslaten van wat niet meer werkt – of dat nu een gewoonte is, een rol of een relatie – opent de deur naar wie je in essentie bent.

In haar onderzoek naar persoonlijke groei na ingrijpende levensgebeurtenissen ontdekte psycholoog Sonja Lyubomirsky (2006) dat betekenis geven aan verandering leidt tot meer welzijn en levensvoldoening. Ook bij rouw of verlies kan het helpen om jezelf vragen te stellen als: Wat heb ik hiervan geleerd? Wat mag er nu ontstaan?

En dat is precies wat loslaten in de kern is: geen einde, maar een begin. Een begin waarin jij mag kiezen voor jezelf. Niet vanuit egoïsme, maar vanuit liefde en vertrouwen.

Lees ook: Blog: Wat succesvolle stellen anders doen

Het bericht Durven loslaten: Verandering als weg naar jezelf verscheen eerst op 1 Step Coaching.

In elke relatie kom je periodes tegen waarin één van de twee sneller groeit dan de ander. Dit kan op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, emotionele groei of nieuwe inzichten zijn. Maar wat als jij volop in beweging bent, en je partner lijkt stil te blijven staan? Hoe voorkom je dat jullie uit elkaar groeien?

Accepteer dat groei individueel is

Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Volgens onderzoek van Armenta en Linley (2011) over posttraumatische groei, is persoonlijke ontwikkeling niet alleen afhankelijk van omstandigheden, maar ook van persoonlijke motivatie en veerkracht. Het kan zijn dat jij een fase van versnelling doormaakt terwijl je partner daar nog niet aan toe is.
Tip: Richt je op je eigen proces, zonder jouw verwachtingen op de ander te projecteren.

Lees ook: Boost je zelfvertrouwen door kleine stappen

Communiceer zonder te duwen

In relaties waar één partner verandert en de ander (nog) niet, kan er snel druk ontstaan. Uit onderzoek van Overall en McNulty (2017) blijkt dat open communicatie, zonder de ander te willen sturen, essentieel is voor duurzame verbondenheid.
Tip: Vertel vanuit jezelf wat je doormaakt (“Ik merk dat ik bezig ben met…”) in plaats van te zeggen wat de ander zou moeten veranderen.

Meer hierover lees je in: De 5 gesprekken die vaak vergeten worden

Koester de verbinding op andere vlakken

Verandering hoeft niet te betekenen dat jullie niets meer delen. Gezamenlijke interesses, humor, dagelijkse rituelen – dit zijn belangrijke bouwstenen die een relatie warm en hecht houden. Onderzoek van Gottman (1999) wijst uit dat positieve interacties (zoals lachen, samen iets ondernemen) dé buffer zijn tegen relatieproblemen.
Tip: Focus bewust op wat jullie wél verbindt. Plan momenten waarop jullie samen iets leuks doen, los van serieuze gesprekken.

Laat je inspireren door: Waarom speelsheid in je relatie belangrijk is

Durf naar je eigen behoeften te kijken

Als je merkt dat je vooral bezig bent met ‘de ander moet veranderen’, is het tijd om jezelf een spiegel voor te houden. Wat heb jij nodig om gelukkig te zijn, los van de keuzes van je partner? Dit inzicht is een belangrijk onderdeel van emotionele volwassenheid.
Tip: Schrijf op wat je mist, maar ook wat je zélf kunt doen om dat gemis kleiner te maken.

Een mooie aanvulling hierop: Zelfzorg en grenzen stellen in je relatie

Samenvattend

Blijven groeien in een relatie waarin je partner (nog) niet mee verandert, vraagt geduld, zelfreflectie en een sterke focus op verbinding. Soms gaat die groei uiteindelijk samen, soms ontstaat er een nieuwe balans. Door liefdevol te blijven communiceren, gezamenlijke momenten te koesteren en je eigen behoeften serieus te nemen, creëer je ruimte voor zowel jezelf als jullie relatie.

Wil je hier hulp bij? In mijn challenge Rituelen bouwen leer je hoe je op een eenvoudige en zachte manier manier kunt bouwen aan je relatie.

Wetenschappelijke bronnen:

• Armenta, C. N., & Linley, P. A. (2011). Posttraumatic growth in positive psychology. Journal of Positive Psychology.
• Overall, N. C., & McNulty, J. K. (2017). What type of communication during conflict is beneficial for intimate relationships? Current Opinion in Psychology.
• Gottman, J. (1999). The Seven Principles for Making Marriage Work. Crown Publishing Group.

Het bericht Wat als je partner niet mee verandert? verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Liefde is niet iets wat je alleen maar voelt – het is iets wat je elke dag opnieuw doet. En juist in die herhaling, in de kleine gewoontes en rituelen die je samen ontwikkelt, zit de echte kracht van verbinding. Of het nu gaat om een ochtendkoffie aan de keukentafel, een avondwandeling na het eten of samen de week doorspreken op zondagavond – deze ogenschijnlijk kleine momenten zijn de bouwstenen van een sterke relatie.

De lente is begonnen, en misschien heb je met Pasen ook even bewust stilgestaan bij samenzijn, tradities en verbondenheid. Juist feestdagen laten vaak zien hoe belangrijk rituelen zijn – ze brengen mensen samen en zorgen voor rust, herkenning en warmte. Maar wist je dat je datzelfde gevoel ook kunt creëren in je dagelijks leven? (Merk je dat het lastig is om samen te veranderen, lees dan deze blog).

Waarom rituelen zo krachtig zijn

Rituelen bieden voorspelbaarheid en veiligheid, twee elementen die essentieel zijn in een gezonde relatie. Uit onderzoek blijkt dat stellen die bewust gezamenlijke routines of rituelen onderhouden, meer tevreden zijn met hun relatie en beter met stress omgaan (Fiese et al., 2002). Dat komt omdat rituelen een gevoel van samenhorigheid versterken – ze herinneren je eraan dat je team bent, zelfs als het druk of chaotisch is.

In een artikel van The Gottman Institute wordt beschreven hoe paren die een vaste manier hebben om ‘hallo’ en ‘tot ziens’ te zeggen, zich meer gezien en gewaardeerd voelen in het dagelijks leven. Het hoeft dus niet groots of ingewikkeld te zijn – het zit juist in de eenvoud.

Kleine gewoontes, groot effect

Wat kun je dan doen? Denk eens aan deze voorbeelden:

Elke ochtend samen een kop thee of koffie drinken voordat de dag begint

Een wekelijkse ‘check-in’: even bewust tijd nemen om te vragen hoe het écht met de ander gaat

Een vaste avond per week waarop jullie iets leuks doen, zonder afleiding van telefoons

Samen koken op vrijdag, of juist ontbijten op zaterdagochtend met jullie favoriete muziek op de achtergrond

Elke avond voor het slapengaan een knuffel, een kus of even elkaars hand vasthouden

Het zijn geen to-do’s, maar ankerpunten. Kleine, liefdevolle gewoontes die je helpen om bewust stil te staan bij elkaar.

Rituelen geven structuur én verdieping

Naast het bieden van stabiliteit, geven rituelen ook betekenis aan de relatie. Door regelmatig iets samen te doen, ontstaan er gedeelde herinneringen. En die herinneringen vormen weer de basis voor je liefdesverhaal – jullie verhaal. Zoals psycholoog Barbara Fiese beschrijft in haar boek Family Routines and Rituals (2006): “Rituelen helpen koppels om identiteit te vormen en hun geschiedenis te verankeren in iets positiefs en blijvends.”

In een tijd waarin alles snel moet, waarin we geleefd worden door volle agenda’s en verplichtingen, kunnen rituelen je helpen om bewust de pauzeknop in te drukken. Juist door iets kleins elke dag of elke week samen te doen, maak je ruimte voor wat echt belangrijk is: verbinding.

Tijd voor actie

Dus: wat kunnen jullie vandaag of deze week doen om een ritueel te (her)introduceren? Begin klein. Kies iets wat bij jullie past. Het mag speels zijn, eenvoudig, zelfs een beetje gek. Het belangrijkste is dat jullie het bewust samen doen.

En wie weet, misschien ontstaat er een nieuwe traditie – eentje waar je over een paar jaar met een glimlach op terugkijkt.

Meer lezen?
Bekijk ook mijn blog over de succesfactoren van gelukkige stellen voor meer inspiratie uit de praktijk.
Lees ook hoe je met kleine stappen kun je uiteindelijk veel meer bereiken dan met 1 grote stap in 1 keer.
Wil je aan de slag met je zelfvertrouwen binnen je relatie? Start dan met de gratis zelfvertrouwen challenge.

Het bericht Samen zijn is iets wat je doet verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Hieronder vind je de belangrijkste rode vlaggen.

1. Controle en Isolatie

Je partner wil altijd weten waar je bent, met wie je praat en wat je doet. Misschien merk je dat je steeds minder contact hebt met vrienden en familie, omdat hij of zij het niet prettig vindt als je zonder hen afspreekt. Isolatie is een veelvoorkomend patroon in gewelddadige relaties en kan ervoor zorgen dat je steeds afhankelijker wordt van je partner.

2. Intimidatie en Dreigementen

Of het nu gaat om dreigen met fysiek geweld, schreeuwen of subtielere vormen zoals dreigen om bij je weg te gaan of je pijn te doen op een andere manier – intimidatie is een duidelijk waarschuwingssignaal. Je hoeft niet fysiek mishandeld te worden om in een gewelddadige relatie te zitten. Angst is een krachtige manier om iemand in de greep te houden.

3. Gaslighting

Je weet zeker dat iets gezegd of gebeurd is, maar je partner beweert van niet. Misschien word je uitgelachen als je iets aankaart, of word je verteld dat je “te gevoelig” bent. Gaslighting is een vorm van manipulatie waarbij je langzaam gaat twijfelen aan je eigen realiteit en gevoelens.

4. Overmatige Jaloezie en Beschuldigingen

Een beetje jaloezie komt in elke relatie voor, maar als je partner je voortdurend controleert of je zonder reden beschuldigt van ontrouw, dan is dat geen liefde, maar een manier om macht over je te krijgen.

5. Vernedering en Kleineren

Wordt er regelmatig kleinerend over je gepraat? Word je belachelijk gemaakt, zelfs voor anderen? Dit is een vorm van emotioneel geweld die je zelfvertrouwen kan breken. Niemand zou zich minderwaardig moeten voelen in een relatie.

6. Financiële Controle

Misschien mag je geen inzicht hebben in geldzaken, moet je je uitgaven verantwoorden of heb je geen toegang tot je eigen geld. Financiële controle is een manier om afhankelijkheid te creëren en is een serieuze vorm van misbruik.

7. Seksuele Dwang

In een gezonde relatie is intimiteit gebaseerd op wederzijds respect en instemming. Voel je je onder druk gezet om dingen te doen waar je je niet prettig bij voelt? Dat is niet oké. Nee is altijd een volwaardig antwoord.

Wat Kun Je Doen?

Herken je deze signalen?, weet dan dat je niet alleen bent. Zoek steun bij iemand die je vertrouwt of neem contact op met een hulporganisatie zoals Centrum Seksueel Geweld of Veilig Thuis. Zij bieden gratis en anonieme hulp. Wil je meer lezen over hoe je uit een relatie met rode vlaggen stapt? Lees dan hier verder.

Wil je meer lezen over relaties en patronen doorbreken? Bekijk dan ook:

Gaslighting: Hoe herken je het en wat kun je doen?
Gelijkwaardigheid in je relatie: waarom het zo belangrijk is
Op welk niveau communiceren jullie?

Je verdient een liefdevolle en gezonde relatie. Neem jezelf en je gevoel serieus.

Het bericht Herken de Rode Vlaggen van een Gewelddadige Relatie verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Gedrag en hoe je het aanpakt

Doordat je bepaalde handelingen langere tijd achter elkaar uitvoert ontstaat er in je hersenen een soort ‘pad’. Op neurologisch niveau is dat ook te zien, maar voert te ver om in dit artikel uitgebreid te bespreken. Dit pad kun je, als het vaak gebruikt wordt, zien als een snelweg. Je hersenen kiezen graag de weg van de minste weerstand, want dit kost de minste energie.

Wanneer je echter tot de conclusie komt dat jouw gedrag op de lange termijn niet lonend is, wil je het veranderen (als het goed is). Zodra je daar mee begint merk je direct dat het moeilijk is om het vol te houden. Je nieuwe gedrag is nog niet ingesleten en kun je vergelijken met een zandpad. Jouw hersenen vinden dit niet fijn, want het kost meer energie om dit te volgen dan de oude snelweg die er was.

Kleine stappen

De manier om het makkelijker te maken, is door het zetten van kleine stappen. Kleine veranderingen doorvoeren in een bestaand patroon is veel makkelijker dan in 1x een hele grote verandering inzetten. Wanneer een kleine stap is ingesleten in je patroon, kun je een volgende stap zetten en op die manier het systeem van binnenuit transformeren. Dit kost je uiteindelijk minder tijd en minder energie.

Om het concreter te maken geef ik je een aantal voorbeelden:

• Glimlach ’s morgens in de spiegel naar jezelf
• Zeg iedere dag iets aardigs over jezelf
• Doe iedere dag een korte kracht oefening
• Geef je partner een kus bij het weggaan ’s morgens vroeg en doe dit met 100% aandacht
• Zeg iedere dag iets liefs tegen je partner
• Wanneer je thuis komt van je werk vraag je eerst hoe de dag van de ander was, in plaats van zelf te vertellen (of andersom als dat de verandering zou betekenen)
• Zeg iedere dag minimaal 1x dat je van de ander houdt
• Ga ’s avonds een blokje om
• Zet de tv uit en pak een boek voor het slapen gaan

De bomen die langzaam groeien dragen de beste vruchten.

– Molière

De verandering

Wanneer je geleidelijk kleine dingen verandert aan een gedragspatroon dat je wilt aanpakken, zul je naar verloop van tijd merken dat er iets verandert is. Het is dus belangrijk om na een periode (bijvoorbeeld een maand) te kijken naar wat er verandert is en hoe je verder wilt. Op deze manier ervaar je zonder heel veel inspanning veel voldoening.

Het moeilijke aan het zetten van kleine stappen, is dat het niet direct zichtbaar is dat er iets verandert. Het duurt dus even voordat je de beloning krijgt voor je nieuwe gedrag. Dat kan voor sommige mensen heel lastig zijn. Heb vertrouwen in het resultaat: De grote verandering.

Training

Bovenstaande vereist training. Je zult jezelf er toe moeten zetten om kleine stapjes te zetten en niet in 1x een grote, onhoudbare stap te zetten. Als het je lukt zul je merken dat het effect blijvend is.

In mijn trainingen maak ik veel gebruik van deze theorie. Het is inmiddels talloze keren bewezen dat kleine stapjes een duurzame en grote verandering tot gevolg kunnen hebben. Daarom zal niet iedere stap nieuw voor je zijn (iets wat je al kunt is makkelijker in te passen in je nieuwe gedrag) en ook niet heel erg groot. Kleine stapjes maken en deze volhouden zorgen voor het resultaat dat jij beoogt.

Ben je enthousiast/nieuwsgierig geworden? Neem dan snel een kijkje bij de trainingen, doe mee aan de zelfvertrouwen challenge of lees nog even verder.

Ik wens je een leerzame week!

Liefs,
Marjolein

Het bericht Kleine stappen, grote verandering verscheen eerst op 1 Step Coaching.

Jonge kinderen

In deze fase van je leven wordt de basis gelegd van alles. Dus ook hoe je over jezelf denkt. Jonge kinderen zijn echter nog helemaal niet in staat om na te denken over hoe ze zichzelf zien. Denk maar eens aan jezelf als 3-jarige of als basisschool leerling, toen was je nog helemaal niet in staat om te beslissen wat voor persoon je bent en welke kwaliteiten je bezit. Kinderen aan het einde van de basisschool kunnen een redelijke inschatting maken van de vakken waar ze goed in zijn en de vakken waar ze minder goed in zijn. Maar zegt dat nu echt iets over wie je bent als persoon?

Invloed van anderen

Je eerste zelfbeeld wordt dus al vroeg gevormd en omdat je dat zelf niet kunt, neem je dat over van de mensen die je het meest vertrouwt: Je ouders en/of opvoeders. Afhankelijk van wat zij tegen je zeggen zul je een gevoel van autonomie of competentie hebben of misschien allebei niet. Het is belangrijk om je te beseffen dat je als kind beperkte capaciteit hebt om dingen te begrijpen en soms ook hele onlogische conclusies trekt (vind je later).
Zo kan het zijn dat je ouders te moeilijke woorden gebruikten om je te beschrijven, die je niet begreep en dus concludeerde voor jezelf dat je een dom kind bent. Het is dus veel minder zwart-wit dan je in de eerste instantie denkt.

Wanneer je volwassen bent

Als volwassene heb je wel de mogelijkheid om een goede inschatting te maken van wat je kan en wie je bent. De basis speelt hierin echter wel een grote rol. Als jij als kind het gevoel hebt gehad dat je niks kon, zal je dat onbewust versterken als volwassene. Het is dus zaak dat je achter de patronen komt die bij jou een rol spelen en daarmee aan de slag gaat.
Je relatie kan een hele positieve rol spelen in je zelfvertrouwen, wanneer jouw partner een rotsvast vertrouwen in je heeft zal dat jouw zelfvertrouwen ten goede komen (wil je weten wat de invloed is van de buitenwereld op jouw relatie, lees dan ook eens deze blog). Dit kan een enorme boost geven, zeker als je in je jonge jaren vooral aan jezelf getwijfeld hebt.

Andersom kan echter ook het geval zijn, of je partner kan vooral bevestigen wat jij als jong kind al besloten hebt. In dat geval is het belangrijk om uit te pluizen wat je kan helpen om jouw zelfvertrouwen te laten groeien. Op die manier zul je jouw relatie anders vorm kunnen gaan geven. In de training Zelfvertrouwen in je relatie komt bovenstaande uitgebreid aan bod. Op die manier kun je jouw patronen herkennen. Ook ga je daadwerkelijk aan de slag met het vergroten van je zelfvertrouwen.
Wil je alvast een start maken om te kijken of het je kan helpen? Doe dan mee aan de zelfvertrouwen challenge!

Ik wens je een prachtige week!

Liefs,
Marjolein

Het bericht De invloed van anderen op je zelfvertrouwen verscheen eerst op 1 Step Coaching.